كاخ خورشيد
عكاس : سيد حميد سدهئي
كاخ خورشيد در سال ۱۱۵۱ هـ.ق، به دستور نادرشاه جهت اقامت و خزانه براي جواهرات و غنايم دركلات ساخته شدهاست.
اين بنا مربوط به سالهاي آغازين به قدرت رسيدن نادرشاه افشار ميباشد. عمليات ساخت كاخ در تمام طول پادشاهي ادامه داشته و حتي تا آخرين سالهاي حيات نادرشاه يعني سال ۱۱۶۰ هجري قمري در دست ساخت بودهاست.زيرا كتيبه ثلث بسيار زيباي «سوره نباء» كه در قسمت دور تا دور فضاي گنبد نوشته شده به همين تاريخ اشاره دارد.
اين كاخ در وسط باغ بزرگي قرار دارد كه شامل يك بنا در سه طبقهاست. ارتفاع آن در گذشته، حدود ۲۵ متر بودهاست اما در حال حاضر به علت خرابي طبقه سوم، ارتفاع آن بيش از ۲۰ متر نيست. طبقه اول آن ۸ ضلعي است كه آن را روي چهار رديف پلكان به شكل هرم بر پا كردهاند.وروديهاي كاخ، در اضلاع هشتگانه قرار دارد كه به سالن اصلي كاخ منتهي مي شود.
اين كاخ مجموعاً داراي ۱۲ اتاق است كه داخل هراتاق نيز تزئيناتي از نقاشي و گچ بري ديده مي شود. تا چند دهه پيش در ميان اين تزئينات، تصاويري از شاهزادگان نادري نيز وجود داشت. در وسط اين بناي هشت ضلعي، برج استوانهاي مانند، در دو طبقه قرار دارد كه محل اقامت شاه و خانواده اش بودهاست. زيبايي اين كاخ بيشتر در آرايش نماي خارجي كنگره دار ساختمان است.
در وسط اين بنا از سطح پشت بام برجي مدور با تركهاي شبيه نيم ستون معروف به خياري احداث شدهاست.