جت سومالي (The Somali Jet)
بادهاي موسمي كه به طرف شمال منحرف شده اند، هنگام عبور از استوا مجددا توسط ارتفاعات آفريقا به سمت شرق منحرف مي شوند. پيشروي مونسون جنوب غربي به سمت هند، قويا توسط جريان جت استريم مشخصي بنام جت سومالي همراهي مي شود كه از كنيا، سومالي و ساحل (Sahel = بخشى از آفريقا كه در جنوب صحراى كبير قرار دارد) عبور كرده و با سرعت و در سطح پايين از ساحل آفريقا در 9 درجه شمالي خارج مي شود. هواشناس بريتانياييJ. Findlater، مشاهده نمود اين جت استريم تراز پايين، اغلب بين 1 تا 1.5 كيلومتري بالاي زمين ظاهر مي شود. او 2 جريان را كشف نمود:
- جرياني از جزيره ى موريتيوس (Mauritius = جزيره ى موريتيوس در شرق ماداگاسكار) و قسمت شمالي جزيره ماداگاسكار قبل از رسيدن به ساحل كنيا در حوالي 3 درجه عرض جنوبي مشاهده كرد.
- مجددا سراسر دشت هاي كنيا، اتيوپي و سومالي قبل از رسيدن به ساحل حوالي 9 درجه عرض شمالي جريان يافت.
در زمره معروفترين جت استريم حاره اي تراز پايين، جت سومالي مي باشد، يك جت جنوب غربي با حداكثر سرعت نزديك تراز 850 هكتوپاسكال كه رطوبت را به مونسون جنوبي هند تزريق مي نمايد.
شكل 1. سرعت باد تراز 850 هكتوپاسكال ژوئيه _ سپتامبر (متر بر ثانيه)، 2009 - 1979
جت سومالي در طول تابستان از سراسر شمال ماداگاسكار و سواحل سومالي ظاهر مي شود. اين جت طي ژوئن تا اوت به قويترين ميزان با ميانگين ماهانه بيشينه سرعت 18 متر بر ثانيه و حتي سرعت روزانه 50 متر بر ثانيه مي رسد. ويژگي هاي كليدي اين جريان تراز پايين عبارتست از:
- حداكثر سرعت باد نزديك به راس شمالي ماداگاسكار و سواحل سومالي.
- يك جريان سرتاسري استوايي از اقيانوس هند جنوبي به درياي عرب مركزي.
- يك كمينه نسبي سرعت در بين 2 محور بادهاي قوي، نزديك استوا.
- تقسيم شدن محور جت استريم بر روي درياي عرب، بيشتر شاخه شمالي به سمت سواحل غربي هند نزديك عرض 17 درجه شمالي عبور مي كند؛ در حالي كه شاخه جنوبي دقيقا در جنوب هند به سمت شرق حركت مي كند.
اين جت استريم از ژوئن تا سپتامبر قبل از حركت جنوبي به جنوب اقيانوس هند، در خلال زمستان ثابت تداوم مي يابد.
شكل 2. مقطع هسته سرعت بادهاي جت تراز پايين سومالي، در ارتفاع تقريبي 1.5 كيلومتر (در حدود 850 ميلي بار) واقع مي شود. مشخصات توپوگرافي ارتفاعات شرق آفريقا،در سمت چپ تصوير نشان داده شده ست.
قمست عمده جت تراز پايين طي ماه مي وارد شرق آفريقا مي شود و متعاقبا در ماه ژوئن از قسمت هاي شمالي درياي عرب پيش از رسيدن به هند، عبور مي كند. مشاهدات نشان مي دهند كه قويترين جريان استوايي عبوري از نيمكره جنوبي به نيمكره شمالي در طي مونسون تابستانه آسيا، ناحيه جت تراز پايين مي باشد.تعجب هواشناسان به اين دليل ست كه روشن نيست كه چرا جريان بزرگ هوا از نيمكره جنوبي به شمالي بايد در امتداد يك ناحيه باريك سواحل شرق آفريقا واقع شود . اهميت جت تراز پايين ناشي از واقعيتي ست كه خود را با يك ناحيه ساحلي فراجوشي (upwelling) حوالي 9 درجه عرض شمالي همزمان مي كند . همزمان كه باد هاي قوي، آب هاي سطحي ساحلي را از شرق دور مي كنند، آب هاي بسيار سرد از اعماق دريا براي حفظ پيوستگي جرم به بالا مي آيند. اين فراجوشي به بادهاي قوي تراز پايين نسبت داده شده ست.
پس از حركت جت تراز پايين به خط ساحلي هند در 9 درجه شمالي، آن به 2 شاخه تقسيم مي شود. يك شاخه به قسمت هاي شمالي شبه قاره حركت مي كند در حالي كه شاخه ديگر به سمت نيمه جنوبي خط ساحلي هند و سريلانكا راهي مي شود. اينجاست كه هنوز روشن نيست كه چرا جت به 2 شاخه مجزا تقسيم مي شود.Findlater مشخصات باد براي ماه هاي ژوئيه و اوت را بررسي كرد و يك رابطه بين جريان هواي عرضي استوايي بين 1 و 1.5 كيلومتر سراسر كنيا و بارش سراسر غرب هند كشف نمود. او اظهار نمود يك افزايش در جريان عرضي استوايي يه يك افزايش بارش در طول سواحل غربي منتج مي شود.
[MENTION=1]admin[/MENTION]
، گفتم آبرومون رفت ، الان میرن تعریف می کنن میگن اردبیل خیلی گرم بود ، غافل از اینکه شرایط کاملا ناهنجاره
)))
